Bibuła

Dziś w galerii pojawiły się skany lokalnych publikacji z roku 1989. Jeśli posiadasz w swoich zbiorach wołomińską "bibułę" - daj znać!

wspomnienia o mieście i ludziach

wspomnienia o mieście i ludziach

Strona głównaHistoriaII Wojna Światowa • Elektrownia w Wołominie (II)
Elektrownia w Wołominie (II)
Historia - II Wojna Światowa
Wpisany przez Janusz Bublewski   

W końcu sierpnia 1939 r. do elektrowni wołomińskiej dostarczono, zamówioną przez Magistrat, cysternę ropy a 1 września rozpoczęła się druga wojna światowa. Elektrownia mając duży zapas paliwa pracowała normalnie w czasie działań wojennych i pierwszych miesięcy okupacji. Mieszkańcy wspominali, że wracając w końcu września z poniewierki i bałaganu wojennego zastali w Wołominie spokój i pracującą elektrownię. Elektrownia w tym okresie miała też szczęście, 10 września w czasie bombardowania przez Niemców Wołomina, duża bomba spadła na ulicę Fabryczną, metr od elektrowni ...i nie wybuchła. Gdyby wybuchła można sobie wyobrazić co by się stało z elektrownią mającą pełne zbiorniki paliwa. Okupacja niemiecka trwała, zapas paliwa dla elektrowni się wyczerpał a zdobycie nowego paliwa było coraz trudniejsze. Elektrownia pracowała okresowo i wtedy uruchamiane było miejscowe kino “Oaza”. Mieszkaniec Wołomina wspomina; - wieść, że furman Orych pojechał do Warszawy po beczkę ropy, rozchodziła się natychmiast wśród chłopców którzy już przy przejeździe przez tory kolejowe wystawiali czujki i zawiadamiali kierownika kina i pracowników elektrowni, że Orych już jedzie.

Niestety trudności były coraz większe. Brak było paliwa, smarów, części zamiennych a zużyte maszyny coraz częściej się psuły. Nastąpił też znaczny wzrost kosztów a produkcja energii elektrycznej była coraz mniejsza. Trwająca okupacja niemiecka zubożyła większość mieszkańców i wiele osób nie mając pieniędzy rezygnowało z energii elektrycznej której koszt wynosił 1,20 zł za 1 kWh. Były też przypadki pobierania energii poza licznikiem. W tym okresie elektrownia zatrudniała 11 osób: kierownik Inż. Stanisław Mossakowski, Buchalter Mieczysław Neumann, urzędniczki Eleonora Preksler, i Lucyna Szymborska inkasenci Klemens Bieńkowski, Czesław Bereżecki, Józef Rostkowski, mechanik Józef Tykaszewski, maszyniści Jan Babula i Hieronim Świerczyński, elektromonter Eugeniusz Majewski. Przy malejących wpływach elektrownia stała się deficytowa. W tej sytuacji burmistrz Wołomina Józef Cichecki 26 czerwca 1940 roku wystosował Apel do Abonentów Elektrowni Miejskiej i wszystkich obywateli Wołomina, w której informował o zaistniałych trudnościach i o pertraktacjach Zarządu Miejskiego z Zakładem Elektrycznym Okręgu Podstołecznego (ZEOP) w Warszawie o hurtową dostawę prądu do Wołomina z sieci Elektrowni Warszawskiej. Ponieważ warunkiem przyłączenia Wołomina do sieci warszawskiej było wybudowanie ok. 9 km linii energetycznej 15kV i budowę transformatora a część kosztów w wysokości 50 tys. złotych, miało pokryć miasto Wołomin, burmistrz J. Cichecki zaapelował do odbiorców energii o pożyczkę, która miała być zwracana przy rachunkach za pobór energii. W wyniku porozumienia z ZEOP, 15 stycznia 1941 roku miasto Wołomin zostało prowizorycznie przyłączone do Elektrowni Warszawskiej a Elektrownia Wołomińska została unieruchomiona.

Zarząd Miejski na okres przejściowy ustalił cenę 1 kWh do celów oświetlenia 80 groszy. Powyższy stan nie trwał długo, gdyż na mocy zarządzenia Starosty z dnia 18.09.1942 roku, elektrownię i całą infrastrukturę z dniem 1 października 1942 r. przejął od Zarządu Miejskiego Zakład Elektryczny Okręgu Podstołecznego w Warszawie. ZEOP przyjął też do pracy część pracowników.


dawny Wołomin


Cenę za energię elektryczną ustalono na 1,20 zł. za 1 kWh. Pracownicy elektrowni współpracowali z ruchem oporu wyłączając światło w momentach akcji przeciw okupantowi. Jak wspomina Stanisław Szewc, żołnierz Szarych Szeregów ps. Zaorski, w listopadzie 1942 roku podjęto akcję ratowania dzwonów z wołomińskiej świątyni. Dzwony przy udziale pracowników elektrowni zdjęto z drewnianej dzwonnicy, przewieziono na teren elektrowni i tam zakopano. Dostawy energii do Wołomina były nieregularne a gdy w połowie roku 1944 działania wojenne zbliżyły się do Wołomina ustały całkowicie.

dawny Wołomin


 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież

 
Joomla 1.5 Templates by Joomlashack